NORA

Ibsenova Nora, koju na svetskim scenama redovno izvode još od praizvedbe u Kraljevskom pozorištu u Kopenhagenu 1879. godine, važi za delo koje radikalno prekida s tradicionalnim pogledom na brak i porodicu. Kraj drame, u kojem se zalupe vrata, a žena, i majka, ostavlja muža i troje dece kako bi pronašla sebe kao čoveka, je još u samom početku prouzrokovao nečuveni skandal. Mada, iako je Nora u našoj svesti prva feministkinja koja se sa scene bori za prava svih žena, u pozadini nastanka njenog lika krije se priča o zlostavljanju, koja nije ništa manje britka i otrežnjujuća od istine, koju pre odlaska servira svom mužu.

Ibsenovi biografi i tumači njegovih dela obično ne zaborave da spomenu kako je lik Nore inspirisala Laura Kiler, ali tome retko posvećuju više pažnje. Brojni su do sad izrazili i mišljenje da mu je više od Laure za lik poslužio upravo Viktor Kiler, prema kome je stvorio lik Norinog muža, Tovalda Helmera.

Ibsenove drame i dandanas pune pozorišta, pre svega radi njegovih ženskih likova. Žene su mu se činile jake i nepredvidljive, potpaljivale su njegovu literarnu maštu – bile su mu potrebne. V njegovim dramama se razvijaju toliko brzo i nepredvidljivo da bi ih teško opisali čak i u debelom romanu, a Ibsen to ume da učini u nekoliko činova prefinjenom i dinamičnom dramskom strukturom. Upravo kad ih upoznamo i postanu nam zanimljive, pada zavesa. Muški likovi ovijeni su u senku, bez duha, neretko previše svakidašnji, često slabići.